Groepen en onafhankelijke merken, van troef naar handicap
Er was een tijd waarin horlogemerken volledig onafhankelijk waren. Een tijd die de huidige generatie juweliers en consumenten, in tegenstelling tot hun voorgangers, nooit heeft gekend. Quartz veranderde de horlogewereld voorgoed. Maar wanneer gebeurde dat, waarom en met welke gevolgen?
Hoewel het kwartshorloge vandaag nog altijd het grootste marktaandeel vertegenwoordigt, bewees het mechanische horloge al kort na de introductie van Quartz, met Kerstmis 1969, dat het nog lang niet was afgeschreven. Sterker nog: uitgerekend de opmars van Quartz zou de mechanische horlogerie nieuw leven inblazen.
Deze nieuwe manier om de tijd te meten zou de horloge-industrie ingrijpend veranderen. De Zwitserse fabrikanten van hoogwaardige mechanische horloges stonden plots voor een fundamenteel dilemma: moest een goedkoop, industrieel geproduceerd kwarts-uurwerk voortaan worden ingebouwd in een horloge van edelmetaal, afgewerkt met even kostbare edelstenen?
In 1983 ontstond de eerste grote horlogegroep toen Nicolas G. Hayek verschillende conglomeraten en onafhankelijke merken overnam. Zo zag de latere Swatch Group het levenslicht, vandaag goed voor zestien merken. Het wereldwijde succes van de kleurrijke Swatch-kwartshorloges met hun gedurfde design financierde vervolgens de heropleving van mechanische iconen als Breguet, Blancpain en Omega.
Vijf jaar later, in 1988, volgde Richemont. Die groep groeide vooral door de overname van prestigieuze namen als Cartier, Panerai, IWC, Jaeger-LeCoultre en A. Lange & Söhne. Vandaag omvat Richemont een tiental horlogemerken. Ook andere groepen deden hun intrede, zij het op kleinere schaal: LVMH met TAG Heuer, Zenith, Hublot en Bulgari, naast Dior- en Louis Vuitton-horloges; Kering met Girard-Perregaux en Ulysse Nardin; Citizen Watch met Citizen, Bulova, Frédérique Constant, Alpina en Arnold & Son; en nog verschillende andere.
Toch bleven ook onafhankelijke merken bestaan, zoals Patek Philippe en Audemars Piguet. Daarnaast brachten sommige huizen binnen hun eigen structuur een tweede merk voort, zoals Rolex met Tudor, Seiko met Grand Seiko en Casio met G-Shock.
Wat verdient dan de voorkeur: een onafhankelijk merk of een merk dat deel uitmaakt van een groep?
Voor juweliers gaan groepsmerken vaak gepaard met een sterkere machtspositie. Ze verbinden hun samenwerking geregeld aan verkoopdoelstellingen, een minimale presentatieruimte of een specifieke winkelinrichting.
Voor de eindconsument vertaalt een groepsstructuur zich dan weer vaak in een grotere standaardisering van uurwerken en componenten. De onderscheidende identiteit van de merken komt daardoor steeds vaker tot uiting in het design van de modellen. Ook onafhankelijke merken zijn echter niet zonder risico. Een model kan uit productie verdwijnen, waardoor onderdelen voor onderhoud of service schaars worden. Of een merk krijgt een nieuwe eigenaar, met een gewijzigde bedrijfscultuur en strategie als gevolg. Beide formules hebben dus hun sterke punten.
Voor de consument onderscheidt een onafhankelijk merk zich doorgaans door een uitgesproken identiteit. De productie is vaak beperkter, wat het exclusieve karakter versterkt. Een groepsmerk biedt daarentegen de financiële slagkracht en de zekerheid van een kapitaalkrachtig moederbedrijf. Bovendien draagt een grotere naamsbekendheid vaak bij aan een betere restwaarde. Ook voor juweliers vormen de aanzienlijke marketing- en reclamebudgetten van grote groepen een belangrijk voordeel.
Uiteindelijk eindigt deze vergelijking op een gelijkspel. Toch zullen de voorstanders van beide modellen ervan overtuigd blijven dat hún keuze de beste is.
De visie van Pieter-Jan Luyten uit Turnhout
Pieter-Jan Luyten voert verschillende merken uit het hogere middensegment van de Swatch Group, de groepen Movado en Festina, één merk van Richemont en twee onafhankelijke merken. In het atelier werken drie horlogemakers: Pieter-Jan zelf, zijn vader en een derde vakman. De prijsklasse bevindt zich tussen 500 tot 10.000 euro.
Wat is een voordeel van een groepsmerk?
“Wij kiezen zelf welke modellen we opnemen. Niemand verplicht ons tot een shop-in-shopconcept. In een middelgrote stad als Turnhout hebben we een trouwe vaste klantenkring die bewust voor onze winkel kiest. De merken weten dat.”
Hoe ervaart u de samenwerking met onafhankelijke merken?
“Alleen Seiko stuurt ons enigszins aan op het vlak van voorraad en omzetdoelstellingen, omdat we het merk nog niet zo lang voeren. Maar dat gebeurt steeds in een open en constructieve samenwerking.”
